ÖTV İndirimiyle Alınan Araç 5 Yıl Dolunca Nasıl Satılır? (Şerh Kaldırma Süreci)
ÖTV muafiyetiyle alınan engelli aracının 5 yıllık yasal süresi dolduğunda vergisiz satışı, ruhsattaki 'Satılamaz / Devredilemez' şerhinin kaldırılması ve yeniden sıfır araç alma hakkı kılavuzu.
📌 İçindekiler Rehberi
- 👉1. 5 Yıllık Yasal Süre Hangi Tarihten İtibaren Başlar?
- 👉2. 5 Yıl Dolduğunda ÖTV veya Herhangi Bir Vergi Ödenir mi?
- 👉3. Ruhsattaki "Satılamaz / Devredilemez" Hak Mahrumiyeti Şerhi Nasıl Kaldırılır?
- 👉4. Araçta Özel Tertibat (Tadilat) Varsa Söküm Süreci Nasıl İşler?
- 👉5. 5 Yıl Dolduktan Sonra Yeniden Sıfır ÖTV'siz Araç Alma Hakkı
4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) Kanunu'nun 7/2. maddesi kapsamında engelli sağlık kurulu raporuyla ÖTV ödenmeksizin satın alınan sıfır kilometre araçlar için konulan 5 yıllık yasal kısıtlama süresi (satış yasağı), sürenin dolmasıyla birlikte kendiliğinden kalkmaz. Aracın serbest piyasada üçüncü kişilere vergisiz olarak satılabilmesi için resmi şerh kaldırma prosedürünün tamamlanması gerekmektedir.
1. 5 Yıllık Yasal Süre Hangi Tarihten İtibaren Başlar?
Engelli araç sahiplerinin ve noterlerin en sık yaptığı hatalardan biri sürenin başlangıç tarihidir:
- Başlangıç Tarihi: Süre, aracın satın alındığı veya bayiye paranın yatırıldığı gün değil; araç tescil belgesinde (ruhsatta) yazan ilk tescil tarihinden itibaren işlemeye başlar.
- Gün Hesabı (Tam 60 Ay): Örneğin; ilk tescil tarihi 25 Ağustos 2026 olan bir engelli aracının 5 yıllık süresi 25 Ağustos 2026 saat 00:00 itibarıyla dolar. Bu tarihten 1 gün önce dahi satış yapılırsa aracın ilk faturasındaki ÖTV tutarının tamamı faiziyle tahsil edilir.
2. 5 Yıl Dolduğunda ÖTV veya Herhangi Bir Vergi Ödenir mi?
Hayır. 4760 sayılı Kanun'un 15. maddesi açık ve kesindir: Engelli istisnasıyla alınan bir araç, ilk iktisap (tescil) tarihinden itibaren 5 tam yıl geçtikten sonra kime satılırsa satılsın (engelli veya engelsiz herhangi bir vatandaşa, galeriye veya tüzel kişiye):
- Devlete tek kuruş ÖTV ödenmez.
- Geriye dönük KDV veya faiz farkı çıkmaz.
- Aracın satış bedeli tamamen araç sahibine (veya kanuni vasisine) kalır.
3. Ruhsattaki "Satılamaz / Devredilemez" Hak Mahrumiyeti Şerhi Nasıl Kaldırılır?
Geçmiş yıllarda Emniyet ve Vergi Dairesi arasında elden evrak taşınması gerekirken, günümüzde sistem Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) ile Türkiye Noterler Birliği (TNB) online entegrasyonu üzerinden yürütülmektedir:
| Aşama | İşlem Yeri | Yapılacak İşlem | Gereken Süre |
|---|---|---|---|
| 1. Adım: Süre Kontrolü | e-Devlet / Ruhsat | İlk tescil tarihinden gün/ay/yıl olarak 5 tam yılın dolduğu teyit edilir. | 1 Dakika |
| 2. Adım: Noter Başvurusu | Herhangi Bir Noterlik | Doğrudan notere gidilerek satış sözleşmesi başlatılır. Noter sistemi GİB'den otomatik sorgulama yapar. | 15 Dakika |
| 3. Adım: Vergi Dairesi (Gerekirse) | İlgili Nakil Vasıtaları V.D. | Eğer sistemde eski manuel şerh kalmışsa, vergi dairesinden "ÖTV Yönünden Satışında Sakınca Yoktur" yazısı alınır. | Aynı Gün |
| 4. Adım: Noter Satışının İmzalanması | Noter | Şerhsiz standart araç satış sözleşmesi imzalanır ve yeni ruhsat alıcıya verilir. | 10 Dakika |
4. Araçta Özel Tertibat (Tadilat) Varsa Söküm Süreci Nasıl İşler?
Eğer araç sol bacak dışındaki ortopedik engeller sebebiyle (sağ bacak gaz pedalı aktarımı, elden kumanda tertibatı, direksiyon topuzu vb.) özel tertibatla tescil edilmişse ve alıcı engelsiz bir vatandaş ise:
- Yetkili bir Makine Mühendisine gidilerek "Tertibat Söküm Projesi" çizdirilir.
- TSE Araç Kontrol Merkezi'ne (AKM) gidilerek tertibatın söküldüğüne dair onay raporu alınır.
- TÜVTÜRK istasyonunda araç Tespit / Tadilat Muayenesine sokulur.
- Noterden araç standart binek otomobil olarak tescil edilip yeni sahibine devredilir.
5. 5 Yıl Dolduktan Sonra Yeniden Sıfır ÖTV'siz Araç Alma Hakkı
ÖTV Kanunu uyarınca engelli vatandaşlarımıza tanınan ÖTV istisnası ömür boyu değil, her 5 yılda bir yenilenen bir haktır:
- Mevcut aracınız 5 yılını doldurduğu anda, onu satmış olun veya olmayın, anında ikinci bir sıfır kilometre aracı ÖTV muafiyetiyle satın alabilirsiniz.
- Eski aracı satmak zorunda değilsiniz; ancak eski aracınızın Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) muafiyeti kalkar (çünkü bir engelli yalnızca tek bir araç için MTV muafiyetinden faydalanabilir).