Engelli Araç Alımı (ÖTV Muafiyeti) Hakkında Bilmeniz Gereken Her Şey

Engelli araç alımı şartları nelerdir? %90 raporla ve tertibatlı araç alımı, 2026 limitleri, 5 yıl kuralı ve miras durumlarını içeren en kapsamlı ÖTV muafiyeti rehberi.

Engelli bireylerin sosyal hayata adaptasyonunu kolaylaştırmak ve mobilite ihtiyaçlarını desteklemek amacıyla sunulan en büyük haklardan biri Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) muafiyetidir. Ancak araç alım süreci; rapor türünden motor silindir hacmine, fiyat limitlerinden kullanım şartlarına kadar pek çok teknik detayı barındırır. İşte adım adım engelli araç alım süreci:

1. ÖTV Muafiyetinden Kimler Yararlanabilir?

ÖTV muafiyeti ile araç alımı iki ana grupta değerlendirilir:

A) %90 ve Üzeri Engeli Olanlar (Rapor Odaklı)

Engel oranının %90 ve üzerinde olması durumunda, bireyin herhangi bir sürüş yeteneğine bakılmaz. Bu durumda araç, engelli birey adına alınır ancak kendisi kullanmak zorunda değildir. Genellikle aile bireyleri veya tayin edilen şoförler tarafından kullanılır.

• Kriter: Sağlık kurulu raporunda “Tam Bağımlı” ibaresi ve %90+ oran şarttır.

B) %90 Altı Engeli Olanlar (Tertibat Odaklı)

Engel oranı %90’ın altında olan (örneğin %40, %60) ancak ortopedik engeli nedeniyle aracı hareket ettirici aksamda (gaz, fren, debriyaj) özel tertibata ihtiyaç duyan bireyler bu haktan yararlanabilir.

• Kriter: Raporun açıklama kısmında “Sadece hareket ettirici aksamda özel tertibatlı taşıt kullanması gerekir” ibaresi bulunmalıdır.
• Sürücü Belgesi: Bu gruptakilerin mutlaka “B Sınıfı Engelli Sürücü Belgesi”ne sahip olması gerekir.

2. Araç Alımında Fiyat Limiti ve Kısıtlamalar

Devlet, her yılın başında yeniden değerleme oranına göre bir “üst limit” belirler.

• Fiyat Sınırı: ÖTV muafiyetli araç alımında, aracın vergiler dahil (anahtar teslim) satış fiyatının belirlenen limitin altında kalması gerekir. Bu limitin üzerindeki araçlar, raporla dahi olsa ÖTV muafiyetli alınamaz.
• Motor Hacmi: Binek otomobillerde motor silindir hacmi sınırlaması kaldırılmış olsa da, ticari araçlar ve diğer segmentlerde farklı kurallar geçerli olabilir.

3. “5 Yıl Kuralı” Nedir?

ÖTV muafiyeti ile alınan bir araç, alındığı tarihten itibaren 5 yıl geçmedikçe satılamaz veya devredilemez.

• Erken Satış: Eğer araç 5 yıl dolmadan satılmak istenirse, alım esnasında ödenmeyen ÖTV tutarının vergi dairesine geri ödenmesi gerekir.
• İstisna (Pert Durumu): Araç kaza veya doğal afet sonucu “pert” olursa, 5 yıl dolmasa dahi bir defaya mahsus tekrar ÖTV’siz araç alma hakkı doğabilir.

4. Aracı Kimler Kullanabilir?

Bu konuda geçmişte yapılan düzenlemeler oldukça kritiktir:

• %90 ve üzeri raporla alınan araçları; engelli bireyin eşi, aynı il sınırlarında ikamet eden birinci derece yakınları (anne, baba, çocuk) ve iş akdine dayanarak çalıştırılan bir şoför kullanabilir.
• Ortopedik engellilerce alınan (tertibatlı) araçları; kural olarak sadece engelli bireyin kendisi kullanmalıdır. Ancak tertibatın aracın orijinal yapısını bozmadığı ve herkesin kullanımına uygun olduğu (örneğin sadece otomatik vites şartı) durumlarda başkaları da kullanabilir.

5. Başvuru ve Alım Süreci Adımları

1. Güncel Rapor: İlk iş, raporun “ÖTV muafiyeti” için uygun olup olmadığını kontrol etmek veya yeni rapor çıkarmaktır.
2. Bayi Seçimi: Beğenilen aracın fiyatının güncel limitler dahilinde olduğu teyit edilir.
3. Vergi Dairesi Onayı: Bayi, raporu ilgili Vergi Dairesi’ne göndererek “ÖTV Muafiyeti Uygundur” onayı alır.
4. Tescil ve Plaka: Onay sonrası işlemler tamamlanır. Engelli araçlarına özel plaka (tekerlekli sandalye logolu) zorunluluğu kalkmıştır; artık standart plaka verilmektedir.

Sıkça Sorulan Sorular